Cookies accepteren

Wij zijn wettelijk verplicht om je toestemming te vragen voor het gebruik van cookies en je hier over te informeren.

Zonder cookies kunnen niet alle onderdelen van onze website functioneren. Daarom is het helaas niet mogelijk om onze website te bezoeken als je geen cookies accepteert.

Cookies accepteren

Wat zijn cookies?

Cookies zijn kleine bestandjes die informatie over sitebezoek bevatten. Deze bestandjes worden op je computer geplaatst en zijn veilig. Ze kunnen nooit worden gebruikt om privégegevens van je computer uit te lezen of om wachtwoorden te onderscheppen. Cookies zijn ook niet in staat om een computer te infecteren met een virus. Bijna elke website gebruikt deze kleine bestandjes.

Lees meer

Wij gebruiken cookies voor:

Klik hier voor meer informatie over cookies.

Zijn er nog (echte) vaders?

“En gij, vaders, verbittert uw kinderen niet maar voedt hen op in de tucht en in de terechtwijzing des Heren.” Ef.6:4

Ik maak er een gewoonte van om op avonden waar ik spreek over opvoeding te vragen waar de vaders zijn. In verreweg de meeste gevallen zit daar namelijk een publiek dat voor minstens 80% uit moeders bestaat. Ik ben heel dankbaar voor die aanwezige moeders (waar ik vaak veel van leer) maar waarom komen die vaders niet, de wel aanwezige vaders niet te na gesproken uiteraard? Heeft het te maken met het feit dat vaders veelal afwezig zijn in de opvoeding, iets dat ook in de maatschappij als een zorgelijk feit onderkend wordt, getuige de reclamecampagne van SIRE van een paar jaar geleden over de man die op zondag het vlees komt snijden? En een andere interessante vraag is dan of de inspanningen die er op gericht zijn om te komen tot een gezamenlijke zorgtaak voor vader en moeder, resultaat hebben gehad. Met andere woorden, zijn vaders inmiddels wel meer inzetbaar en zijn ze dan ook meer betrokken? Ik denk dat het een nog niet automatisch het ander tot gevolg heeft.

Ik denk dat we met elkaar moeten constateren dat er grote verschillen zijn tussen man en vrouw, tussen vader en moeder. Ondanks alle inspanningen vanuit de maatschappij en de overheid zullen die verschillen altijd blijven, het is namelijk een scheppingsgegeven, man en vrouw schiep Hij hen.

Maar dit verschil mag nooit een legitieme reden zijn voor vaders om niet deel te nemen aan de (geloofs-)opvoeding van hun kinderen. Veel vaders gebruiken de dooddoener “dat hun vrouw nou eenmaal veel beter is in dat soort dingen”. Dat is maar ten dele waar, bovendien, de bijbel geeft vaders een aantal duidelijke opdrachten om betrokken te zijn en verantwoordelijkheid te dragen. Paulus is duidelijk in Ef.6:4 en ook in Koll.3:21 waar hij zich richt tot vaders met hele essentiële opdrachten voor de opvoeding van kinderen: verbittert ze niet en voedt ze op in tucht en terechtwijzing. Juist dat verbitteren gebeurt vaak doordat vaders afwezig zijn. Hoeveel volwassenen van nu, zijn niet verbitterd doordat hun vader er nooit was toen ze hem nodig hadden? De bijbel waarschuwt voor het gevaar van het opschieten van een bittere wortel, dat kan dus de verantwoordelijkheid van een vader zijn! Een betrokken vader daarentegen die zijn kinderen opvoedt met tucht en terechtwijzing mag het vertrouwen hebben dat zijn kinderen niet zullen verbitteren, immers “elke tucht brengt op het ogenblik zelf geen vreugde maar smart voort doch later brengt zij hen die er door geoefend zijn een vreedzame vrucht die bestaat in gerechtigheid.” (Hebr.12:11) En onderzoek heeft aangetoond dat kinderen die zo worden grootgebracht (duidelijke regels, betrokken vader) als volwassene gelukkiger en evenwichtiger zijn dan kinderen die dit niet hebben gekend.

Hoe komt het dan dat vaders zo vaak afwezig zijn? Dat heeft niet alleen te maken met de drukte en de traditionele rolverdeling in onze cultuur, waarin de vader toch vaak de kostwinner is en moeder de verzorging van de kinderen op zich neemt. Hoewel dat een beeld is dat zeker in veel christelijke gezinnen nog steeds geldt (ook voor het mijne), ligt daar mijns inziens niet de eerste oorzaak. Het heeft veeleer te maken met het wezen van de man en zijn gebrek aan bereidheid en vaardigheden om de hem toegedachte taken op zich te nemen. Natuurlijk kunnen we niet alle mannen over één kam scheren, net zomin als voor alle moeders hetzelfde geldt, maar duidelijk is dat in het algemeen moeders veel meer bereidheid hebben om zichzelf op te offeren in het belang van hun man en kinderen dan dat vaders dat hebben. Het stereotype beeld van de vermoeide vader die na een dag hard werken thuiskomt en recht heeft op rust terwijl moeder de hele dag voor de kinderen bezig is geweest, het huishouden heeft gedaan, gekookt heeft en dan nog niet moe zou mogen zijn, is heel treffend. De man is een wezen dat veel meer op zijn eigen gemak is gesteld, veel egoïstischer is dan de vrouw. Vraag een man maar eens om zijn hobby op te geven in het belang van zijn kinderen… Daarom krijgen vrouwen ook kinderen en kunnen mannen dat helemaal niet.

Erg zwart-wit? Overtrokken? Ik wou dat het waar was, de praktijk in ons werk is helaas vaak nog erger.

Maar wat moeten die vaders dan doen? In de eerste plaats tot erkenning en inzicht komen dat ze nodig zijn en een opdracht van God hebben gekregen. Het is niet erg, vader, als je niet weet hoe het moet, dat kun je leren, het is wel erg als je wegloopt voor je verantwoordelijkheden! Je kunt een drukke baan hebben, een prachtig huis, een mooie auto en een taak in de gemeente, maar toch falen in de ogen van God! De volgende generatie moet God leren kennen door de huidige generatie vaders zo leert Psalm 78. Dat kan door je leven te delen met je kinderen, ze te vertellen over wat je meemaakt in je leven met God, zowel de overwinningen als de nederlagen. Dat betekent dat je respect en interesse hebt voor hun leven, dat je geïnteresseerd bent in hun vrienden, hun muziek, hun hobby’s. Dat je bereid bent om jezelf op te offeren in hun belang…

En de kerk? De gemeente is o.a. de plaats waar de heiligen worden toegerust. De gemeente draagt dus mede de verantwoordelijkheid om vaders te helpen hun taak op zich te nemen. Onderwijs en gezamenlijke activiteiten spelen daarin een sleutelrol. Waarom zijn er zo weinig preken over vaderschap? Vaders zijn de vertegenwoordigers van God in het leven van hun kinderen. De meeste kinderen krijgen een beeld van wie God is als hun Hemelse Vader door het beeld van hun aardse vader. Wat een verantwoordelijkheid! Daar heb je hulp bij nodig en het wordt tijd dat de kerk zich dat gaat realiseren.

Rob Hondsmerk

Directeur Stichting Generatio en Generations Consultancy

GZ-Psycholoog