Cookies accepteren

Wij zijn wettelijk verplicht om je toestemming te vragen voor het gebruik van cookies en je hier over te informeren.

Zonder cookies kunnen niet alle onderdelen van onze website functioneren. Daarom is het helaas niet mogelijk om onze website te bezoeken als je geen cookies accepteert.

Cookies accepteren

Wat zijn cookies?

Cookies zijn kleine bestandjes die informatie over sitebezoek bevatten. Deze bestandjes worden op je computer geplaatst en zijn veilig. Ze kunnen nooit worden gebruikt om privégegevens van je computer uit te lezen of om wachtwoorden te onderscheppen. Cookies zijn ook niet in staat om een computer te infecteren met een virus. Bijna elke website gebruikt deze kleine bestandjes.

Lees meer

Wij gebruiken cookies voor:

Klik hier voor meer informatie over cookies.

X,Y,Z... Over generaties in de gemeente

Inleiding

Het zal niemand ontgaan zijn dat de wereld sinds de Tweede Wereldoorlog een enorme verandering heeft ondergaan op het gebied van technologie en digitale communicatie. Mede daardoor is ook de mens veranderd in zijn communicatieve vaardigheden en de manier waarop gecommuniceerd wordt. Feitelijk geldt dat voor iedereen, maar niet voor iedereen in de zelfde mate. Een interessante vraag in dit verband is hoe deze situatie zich vertoont in de plaatselijke gemeente? Immers, in iedere plaatselijke gemeente zijn verschillende generaties mensen vertegenwoordigd en in een levend Lichaam is communicatie een eerste levensbehoefte. Wat gebeurt er dan met en in de gemeente als die communicatievormen en middelen veranderen? Hoe verhouden de verschillende generaties zich tot elkaar, hoe vinden ze elkaar (of niet) en wat betekent het voor de relevantie van het evangelie in de verschillende generaties?

Om die vraag te kunnen beantwoorden is het belangrijk om een beetje zicht te hebben op de verschillende generaties in de gemeente. Het voert te ver om dat hier allemaal uitgebreid te bespreken (en de verschillende deskundigen verschillen ook nogal eens van inzichten), maar een klein beetje overzicht is wel nodig.

De generaties en hun kenmerken

Baby-boomers
Dit is de generatie geboren tussen 1946 en 1964.

Baby boomers worden geassocieerd met het verwerpen of herdefinieren van de traditionele waarden.. In Europa en Noord Amerika worden de baby boomers beschouwd als een bevoorrechte generatie. Immers, zij groeiden op in een periode met veel overheidssubsidies die gemakkelijk te verkrijgen waren en veel support gaven in het ontwikkelen van allerlei initiatieven. Als groep zijn zij de meest rijke, meest actieve en meest fitte generatie die er ooit geweest was tot die tijd.
Zij waren ook de generatie die topinkomens vergaarden waardoor materialisme en welvaart tot grote hoogte kon toenemen.

Generatie X
Zij zijn geboren tussen 1961 en 1980.

Deze generatie wordt ook wel Generatie Nix of de Verloren Generatie genoemd, aangezien de jongeren de periode van economisch verval na de tweede oliecrisis meemaakten: ze waren pas afgestudeerd (in veel gevallen aan één van de universiteiten) en hadden veel moeite om werk te vinden, omdat de bedrijven banen beperkten en er ook toen fors gesnoeid werd door middel van een zuiniger loonbeleid. Universitair geschoolden hadden door dit gewijzigd bedrijfsbeleid de naam te duur te zijn in vergelijking met afgestudeerden op HBO- of MBO niveau.

In 1979 was de overheid helemaal niet voorbereid op het geschetste economisch verval en het overeenkomstig antwoord van bedrijfsleiders. Begeleiding van werklozen door de ministeries van Arbeid en Onderwijs kwam pas goed op dreef in de late jaren 80 en na jaren negatieve berichtgeving over de arbeidsmarkt, hielden jongeren (samen met hun ouders) bij hun studiekeuze nuchterder rekening met het reële marktaanbod. Een eerste baan werd daardoor sneller gevonden (maar meestal voor bepaalde duur en via uitzendbureaus).

Generatie Y
Dat is de generatie die geboren is tussen 1982 en 2001.

De generatie Y blinkt uit in andere competenties en heeft andere waarden dan haar voorgaande generaties. De competenties waar generatie Y hoog op scoort en in uitblinkt zijn bijvoorbeeld ondernemerschap, klantgerichtheid en besluitvaardigheid. Het is een generatie die kansen ziet, er naar handelt en op basis van de juiste informatie (ze hebben veel toepasbare kennis) slagvaardig beslissingen kan nemen. Ze zijn maatschappelijk, politiek en economisch goed onderlegd.

Generatie Z
Hiervoor staan de geboortejaren 1992 – 2010. De nieuwe generatie van na 2010 is nog niet getypeerd…

“Generatie Z is een open wereldburger, met een grote handigheid in interactieve nieuwe media, die graag zijn steentje aan de samenleving bijdraagt, zolang dat maar met veel eigen initiatief gepaard kan gaan.”

Dat zijn dus alle kinderen en jongeren tussen de 2 en 20 jaar (ongeveer). Het is lastig om al deze kinderen over één kam te scheren, maar toch. Deze generatie groeit op met computer en op het World Wide Web, dat is hun referentiekader. Lokaal, nationaal, internationaal, alle contacten lopen door elkaar heen en voelen even ver weg (of dichtbij…) Het gevolg is dat veel contacten onderhouden worden via Social Media. Er is voor deze generatie geen verschil tussen de on- en offline wereld. De wereld is de wereld en deze is zowel on- als offline te beleven. Real life personen zijn ook online te vinden en te volgen en virtuele karakters verschijnen ook in het echt. Dat betekent dat op het gebied van communicatie sociale netwerken cruciaal zijn. Ook hun manier van communiceren is duidelijk: kraakhelder, verstop je niet en vermijd ‘smoke and mirrors’.

Wat betekent dit?

Als we de gemiddelde gemeente in Nederland bekijken (die natuurlijk niet bestaat) dan zien we een aantal zaken in vrijwel iedere gemeente terugkeren. Het leiderschap is in handen van ouderen, veelal baby boomers. De gemeente zelf bestaat uit de verschillende generaties die redelijk stabiel in de kerk verblijven, hoewel kerkhoppen een wijdverbreid verschijnsel is. De pijn zit hem echter in generatie Z. Daarvan weten we dat 400 tieners per maand de kerk verlaten.

Iedere generatie communiceert op zijn eigen manier, zo hebben ze het geleerd, en daar is in zichzelf niets mis mee. Alleen, verstaan de generaties elkaar onderling nog? Komt de communicatie van het leiderschap nog over bij de andere generaties? Maar ook andersom: komt de boodschap van generatie Z nog over bij het leiderschap van de gemeente? En is er ruimte om die onderlinge communicatie te bevorderen, te veranderen? Allemaal vragen die niet eenvoudig te beantwoorden zijn.

Dr. Genevieve James uit Zuid Afrika hield een indrukwekkende speech op de ‘4/14 Window Summit’ in Bangkok waarin zij betoogde dat als de kerk er niet in slaagt om haar missie (en wijze van communiceren) te veranderen van “babyboom instelling” naar “Generatie Z instelling” zij gedoemd is een achterhoede gevecht te leveren. Dat is duidelijke taal! En met bijna 5000 tieners per jaar die de kerk verlaten ook een dringend advies.

Hoe pak je dat aan als gemeente?

Dat vraagt natuurlijk wel iets meer dan ik hier in weinig woorden kan beargumenteren, maar een paar punten zijn wel van belang.

  1. Het is nooit de gemeente van voorganger die en die, maar de gemeente van Jezus Christus. Dat lijkt zo’n open deur, maar dat is het dus niet voor jongeren.
  2. Is er bereidheid om te veranderen bij de gemeenteleiding? In communicatievormen, leiderschapsvormen en bijvoorbeeld invulling van de samenkomsten.
  3. Durft de gemeente(-leiding) haar oor te luisteren te leggen bij jongeren? Niet eenmalig, maar door de voortdurende dialoog te zoeken. Dat is lastig, jazeker, maar de aanhouder wint!
  4. Durft de (babyboom) gemeenteleiding het aan om opzij te stappen en de leiding uit handen te geven aan een jongere generatie die het anders zal doen, andere keuzen zal maken en anders gemeente zal zijn?


Er zijn meer punten van belang, uiteraard, en bovenstaande punten vragen om nadere uitwerking. Maar ik wil afsluiten met een tweetal bijbelse noties. In de eerste plaats is God een God van generaties. Van alle generaties! Hij noemt zich niet voor niets de God van Abraham, Izaak en Jacob. Op vele plaatsen in de bijbel komen we tegen dat God de generaties aan elkaar verbindt en de oudere generatie verantwoordelijk houdt voor het welzijn en geloof van de jongere generatie (zie bijvoorbeeld Ps.78) Tegelijkertijd krijgt de jongere generatie niet voor niets te horen dat zij hun vader en moeder moeten eren.

In Maleachi 4:6 (NBG) lezen we dat God de harten van de vaderen zal doen terugkeren naar de kinderen, en die van de kinderen naar de vaderen. Een vers dat vervolgens in Luc.2 weer terugkomt. De volgorde in dit vers is wel heel interessant! Zijn de vaders(ook geestelijke vaders) bereid om God die ruimte te geven, in het belang van de gemeente?